صادق عليه السلام كه آن حضرت فرمود كه : « صالح و نيكو نمىباشيد تا عارف شويد و خدا را بشناسيد ، و عارف نمىباشيد تا تصديق كنيد ، و تصديق نمىكنيد تا تسليم كنيد و گردن گذاريد درهاى چهارگانه را ( كه عبارت است از : توبه كردن از شرك ، و ايمان به وحدانيت ، و عمل صالح ، و هدايت يافتن به حجت‌هاى خدا كه در آيهء بعد مذكور است . و بعضى گمان كرده‌اند كه درهاى چهارگانه : محمد و على و حسن و حسين‌اند - صلوات اللَّه عليهم - ) و اول اين درها ، صلاحيت ندارد مگر به آخر آن ، و تسليم آن ، بدون تسليم باقى نفع نمىبخشد ، و اصحاب سه در از اين چهار در - كه مخالفانند كه درِ حجت را ندارند - گمراه شده‌اند و حيران گرديده‌اند ؛ حيرانى دورى ( تا به آنان كه صاحب هيچ درْ يا يك درْ و يا دو درند چه رسد ) . و به درستى كه خداى تبارك و تعالى قبول نمىفرمايد ، مگر عملى را كه شايسته باشد ، و نمىپذيرد از بندگان ، مگر وفاى به شرطها و عهدهاى آن جناب ( كه كنايه است از امور چهارگانه كه شروط آمرزش‌اند ) . پس هر كه با خداى عزّوجلّ به آن شروطى كه مقرر فرموده ، وفا كند ، و كار كند آنچه را كه در عهد و كتاب خويش وصف نموده ، مىرسد به آنچه در نزد خداست از درجات بلند و آنچه را كه به او وعده داده ، تمام آن را مىگيرد . به درستى كه خداى تبارك و تعالى بندگان خويش را به راه‌هاى هدايت خبر كرده ، و در آن راه‌ها نشانه را از براى ايشان قرار داده ، كه راستى آنها را با آن نشانه‌ها بفهمد ، و ايشان را خبر داده كه چگونه سلوك كنند ، و به چه وضع در آن راه روند . پس فرمود : « وَ إِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى » « 1 » ، يعنى : « به درستى كه من هر آينه به غايت آمرزنده‌ام كسى را كه توبه نمود از شرك ، و از آن بازگشت و ايمان آورد به وحدانيت من و به آنچه پيغمبران من از نزد من آورده‌اند ، و عمل شايسته‌اى را به‌جا آورد . پس راه راست يافت » . و فرموده كه : « إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ » « 2 » ، يعنى : « جز اين نيست كه خداى تعالى عمل را قبول مىفرمايد از پرهيزگاران » . پس هر كه از خدا پرهيز كند و بترسد از مخالفت او ، در باب آنچه او را به آن امر فرموده ، خدا را ملاقات كند و حال آن‌كه مؤمن باشد به آنچه محمد صلى الله عليه و آله آورده ، و ليكن اين پرهيزگارى و ملاقات بسيار دور است . و گروهى مردند و مردند پيش از آن‌كه راه راست يابند ، و گمان كردند كه ايمان آورده‌اند و شرك آورده بودند ،

--> ( 1 ) . طه ، 82 . ( 2 ) . مائده ، 27 .